In 2017 kwam Rav Mordechai Frankenhuis met een aantal groepjes
Jeshivah studenten uit Israel. Het hebreeuwse woord Jeshivah= samen- zitten- leren, duidt op een Talmoed Hogeschool. De Talmoed is het geheel van Misjnah en Gemara. Die termen worden hieronder uitgelegd. De meesten van deze studenten hadden al jaren op een Jeshivah in Israël geleerd. Een Jeshivah kan een groot gebouw zijn waar wel 1000 of meer leerlingen Gemara leren. Zo’n gebouw bestaat dan uit een enorme leerhal waar al die jongens met elkaar, meestal twee aan twee, met elkaar leren. Kom je zo’n zaal binnen dan hoor je meestal een sterk geroezemoes van al die stemmen. Goed leren doe je immers met de stem hardop. Behalve die zaal komt daar ook het slaapgebouw bij en een eetzaal enz. Uiteraard zijn er ook wel gezamenlijke lessen. Dan geeft bijvoorbeeld de Rosh haJeshivah= het hoofd van het samen- zitten- leren, een lezing. De leeftijd van deze jongens varieert zo van 15 tot 25 levensjaren. Ze heten Bachurim = zij- die- uitgekozen- zijn, om Torah te leren.
Daarbij vergeleken valt het onderkomen van de Jeshivah Binjan Ariël in het niet. Het verdieping loze gebouwtje van hout is maar 80 m3. Plus een paar caravans voor het slapen en een vakantiehuisje. Hooguit voor een man of 20. Toch geldt ook hier het samen- zitten – leren van de Torah.
A) de Tenach= het oude testament van de bijbel.
B) Misjnah= herhaling- van- de- leer, met de leefregels voor
het joodse volk. Te weten:
-1) Over het zeggen van Berachot= zegeningen. Ook over wat te doen met de vruchten die van het land komen enz.
-2) Over Shabbat= de- wekelijkse- rustdag. Verder over andere feestdagen en bijzondere tijden.
-3) Over het huwelijksleven.
-4) Over de rechtspraak.
-5) Over het leven in de Tempel te Jeruzalem, waar dieren als offers werden gebracht. Daarvan bestaat nu alleen nog een fundament van de buitenmuur. Aan de voet daarvan zegt men heden ten dage gebeden tot HaShem= De Naam, gezegend zij Hij. Dat slaat op de Naam van de Schepper van hemel en aarde. Men bidt over de vele opofferingen die van een mens worden gevergd (zoals ziekte van een ander of jezelf, tegenslag, of juist dat het je mee zit en je dank daarover wilt uiten).
- 6) Over Reinheid: een speciale status van het menselijk zijn, die we nastreven op allerlei manieren. Maar de graad van Reinheid zoals in de Tempel is niet meer te halen. Het streven is er wel, maar die speciale status in zijn algemeenheid niet meer. We gelden als onrein.
C) Na de Misjnah kwam er uitleg daarover. Dat het Gemara= voltooiing. Zeg maar: afsluiting van het begín van de leer. Want daarna begint het pas echt heel uitgebreid te worden. Ondertussen is ook een heleboel andere uitleg over de Tenach ontstaan.
D) Dat heet Midrasj= onderzoek, van de leer. Het omhelst hoe wij allerlei pesukim= zinnen, uit de Tenach moeten begrijpen. In de tijd zijn we dan gekomen rond het jaar duizend van onze jaartelling. Dan vluchten veel Joden naar Europa. Maar ook daar vervolging.
E) Er ontstaat behoefte om directer de kracht die uitgaat van het Torah leren, te beleven. Uit oude Midrasj bronnen wordt vertelt hoe onze ziel in elkaar zit. Dit heet de Zohar literatuur. Zohar betekent glans. Je ziel schittert doorgaans in je lijf. Dat ligt iets meer buiten het leerveld van de Jeshivah. Maar wordt in de Jeshivah binnen gebracht door de persoonlijke uitstraling van de verschillende Rabbanim= leraren, en van de leerlingen die dat van huis uit hebben meegekregen.
F) In de eeuwen daarna, maar ook al tijdens, volgt dan nog heel veel literatuur met vragen en antwoorden over dit alles. In deftig Nederlands: Responsa literatuur.
Na 2017 was er reflectie over hoe verder te gaan met deze groepen.
Ondertussen startte Rav Frankenhuis vanuit Israel met een klein leergroepje hier in Nederland. Dat gaat via de computer met zoom op het internet. Het bestaat uit 5 talmiediem= leerlingen. En geldt een beetje als voortzetting van de Jeshivah. Het is maar een uurtje in de week. Het zijn wel grote woorden om dat Jeshivah te noemen, maar zo gaat het. Het zaad van een plantje groeit uit tot plant, die dan weer afsterft, maar wel zelf weer zaadjes heeft verspreid. Beschouw je dat geheel nu als een zaadje, of als plant?
Toen kwam corona. Deze winter bereikte mij uit Israël een paar verzoeken of het mogelijk was naar Texel te komen zoals in 2017. Dit betekent dat de ervaringen van toen niet vergeten zijn. Het is een combinatie van dagen samen leren in het Beth Midrasj= leerhuis, afgewisseld met uitstapjes naar elders in Nederland of verder.
Resteert nog uitleg van de naam Binjan Ariël. Dat betekent: het gebouw van Ariël. Het is de titel van een sefer= boek, geschreven door de Rabbijn Saul ben Aryeh Leib Löwenstam, opperrabbijn van Amsterdam in de 18e eeuw, zatsal= zijn aandenken zij tot zegen. Ariël is de naam van een belangrijke engel. Ari betekent leeuw en El betekent G. d, geprezen is Hij. Voor ons heden ten dage is een engel iemand die jou geweldig helpt en ook beschikt over de middelen daarvoor. Het hoeft niet per se een persoon te zijn. Het kan ook een innerlijke geestelijke kracht zijn die telkens in je ziel opkomt. Leeuw staat dikwijls voor moed in de gangbare nederlandse opvattingen. Iemand met Emunah= geloof in de Schepper van hemel en aarde, kan een sterke moed hebben om de halachot= leefregels van de Torah, te doen.