In onze mini Jeshivah onderwijst ons de Rav het traktaat Makkot. Dat gaat met Zoom, een uur per week. Rav Mordechai Frankenhuis sjlita woont in Israël en heeft daar heel wat jaren gemara geleerd en onderwezen. De afkorting sjlita geeft de eerste letters van de woorden: sje jichjeh le’orech jomiem toviem amen. Dat zijn achtereenvolgens de letters sjin, lamed, jud, teth en alef. Het betekent de wens: dat hij leve tot in lengte van goede dagen, amen. Het is gebruikelijk bij een belangrijke rabbijn deze zegenspreuk na zijn naam te laten volgen. Uiteraard wordt een jeshivah geleid door een rabbijn die heel goed thuis is in de gemara. Rabbijn Frankenhuis wil Nederland niet vergeten en leert ons, 5 beginnende leerlingen, die wonen in dit land van kaas en tulpen. Hij geeft het meest essentiële om van start te gaan met het bestuderen van de Talmoed. Vooraf stuurt hij ons een kort essay van wat besproken zal worden. Het is enerzijds samenvattend, anderzijds brengt het verklaring van nieuwe onderwerpen die in de misjnah of gemara worden aangesneden. We zijn hier rond Chanukah 5785 mee begonnen ( eind 2024). Hieronder volgt nummer 4. De eerste 3 nummers zijn niet goed doorgekomen en onleesbaar. Ze zullen later nog aan deze website worden toegevoegd evenals de verdere vervolgnummers. Deze nummer 4 gaat over het stukje gemara vlak na het begin op blad 2a.

Besiatta de shamaja= met hulp uit de hemel

מכות שיעור 4 , דף ב\א

De Gemara brengt nog een andere lering, waarvan we leren dat de eidiem zomemiem in het geval van een "ben Geroesja" niet dezelfde straf krijgen als zij van plan waren hun naaste op te leggen.

Bar Padda zegt: We leren het van een kal wachomer. Als een kohen trouwt met een gescheiden vrouw, dan worden zijn nakomelingen ontwijd van kehoena (chalaliem), maar hijzelf wordt geen chalal en blijft een kosjere kohen. In het geval van de Misjna, dat de getuigen alleen maar intentie hadden om de kohen te ontwijden, maar uiteindelijk is het hun niet gelukt, want zij zijn tegengesproken, dan moeten zij dus zeker niet ontwijd worden.

N.B. De letterlijke vertaling van een kal wachomer, is licht en zwaar. Een kal wachomer wordt vaak toegepast in de Talmoed en is één van de dertien leringen in de Breita van Rabbi Jisjmael die we elke dag zeggen voor het ochtendgebed. Rasjie op de Tora brengt dat er tien verschillende plaatsen zijn waar de Tora een kal wachomer toepast. Eén ervan is dat Mosje Rabbenoe zei, als het Joodse volk niet naar mij luistert, zal Pahro zeker niet naar mij luisteren (Sjemot 6/12). Een kal wachomer is gebaseerd op een logische beredenering, zowel van het verzwaren van de wet, als het verlichten van de wet. Als in een zwaarder geval iets mag, dan mag het zeker in een licht geval. En ook andersom, als in een licht geval iets niet mag, dan mag het zeker niet in een zwaarder geval.

Rav Padda past de kal wachomer hiertoe, als een kohen een zware aweira heeft gedaan en zijn nakomelingen ontwijd heeft, des al niet te min wordt hij zelf niet ontwijd. Dan,in het geval dat de eidiem zomemiem alleen maar wílden ontwijden maar het is hun niet gelukt, moeten zij zeker niet ontwijd worden. Op deze kal wachomer van Rav Padda is Rawina het niet mee eens. Alhoewel wij in andere plaatsen een kal wachomer kunnen toepassen, bij eidiem zomemiem kunnen wij deze kal wachomer niet toepassen. Want de regel bij eidiem zomemiem is, als het vonnis reeds is toegepast, bijvoorbeeld in het geval dat het Beth Dien op grond van de getuigen de aangeklaagde al heeft gedood, krijgen de eidiem zomemiem niet de doodstraf. Want de Tora zegt uitdrukkelijk, men zal uitvoeren hetgeen zij wilden aandoen, maar in het geval het vonnis al is uitgevoerd, krijgen ze niet de straf van eidiem zomemiem (zie Rasjie: ועשיתם לא כאשר זומם .(ולא כאשר עשה. Alhoewel dat deze getuigen een veel zwaardere aweira hebben gedaan dan getuigen waar het vonnis nog niet is uitgevoerd. We zien hier dat bij eidiem zomemiem deze kal wachomer niet opgaat.

De Gemara trekt de conclusie, dat inderdaad de lering van Rav Padda geen goede lering is, en dat alleen maar het eerste antwoord, wat we eerder hebben geleerd, klopt.