Een persoonlijke interpretatie. Het is maar een eigen impressie van wat er in het gebed gebeurt. Aan de hand van tekst uit de Zohar= joodse leer over het innerlijk van de mens.

In je ziel zit je tussen de omstandigheden buiten jezelf en HaKadoushBaruchHu,= De Heilige Geprezen zij Hij. De omstandigheden buiten zijn in feite in je ziel. Je ervaart het als iets dat voor je is in je blikveld. Ze komen door de zintuigen naar binnen. We geloven in en weten van de Heilige. Maar Hij is niet in onze zintuiglijke waarneming. Toch hebben we een diep gevoel dat we in Zijn Nabijheid zijn. Een beleving in het hart. Slechts heel fijntjes te merken. Het is een innerlijke ervaring, haast verborgen tussen al dat zintuiglijke. Dat zijn meer uiterlijke gevoelens. Die uiterlijke gevoelens overheersen het diepe innerlijke gevoel van de aanwezigheid van de Heilige.

In 10 stappen door je ziel kun je Hem naderen. Van die hele uiterlijke beleving in het hart naar het meest innerlijke. Elke stap is een bekwaamheid die je meester wordt én de volgende opbouwt. Jou ik neemt die stappen door je ziel, altijd weer. Langs allerlei paadjes gaat jou ik kriskras van de ene naar de andere bekwaamheid in alle omstandigheden. Soms neemt het amper een seconde. Soms kan het langer duren. Je kunt het systematiseren, maar dat vraagt aandacht. Van alle bekende bekwaamheden zijn er 10 door de Joodse overlevering uitgeselecteerd om toenemend door je ziel goed en gelukkig te naderen tot HaShem. HaShem betekent De Naam en slaat op de Heilige.

1) De omstandigheden van alle dag. Je gelooft dat HaShem ze geeft. Dit wordt Malchut= koninkrijk, genoemd.

2) Je pakt de wisseling der omstandigheden aan met de halachot= wat de Torah je leert wel en niet te doen. Dit geeft je bitachon= een zeker vertrouwen. Een meer naar binnen liggend gevoel dan de zintuigen geven. Deze bekwaamheid heet Yesod= fundament. Daar zit het woord sod= geheim, in. Als je de halachot doet, zit er in die daden ook al die nog hogere bekwaamheden die nog moeten komen, maar je weet nog niet precies hoe. Dat is nog geheim maar ze zullen duidelijk worden.

3) Je gaat je omstandigheden ordenen naar de halachot die je doet. Sommige zaken gaan naar de achtergrond, met andere ga je je juist meer mee bezighouden op je weg naar HaShemBaruchHu. Dat zijn dan zaken die beter bij Hem passen. Deze bekwaamheid heet Hod= opsiering, prijs, de zaak mooi maken ter ere van HaShem. De plaats waar je Torah leert sier je op. De shul= synagoge, ziet er majesteitelijk uit. Is er ruzie, wordt de zaak gesust ter ere voor de vrede die uitgaat van HaShem. Dit is een nog meer naar binnenliggend gevoel dan bitachon. Maar heeft net als bitachon al reeds invloed op je zintuiglijke waarneming. Je siert daadwerkelijk de shul op, maar ook binnen in je ziel is daardoor opsiering in deze stap na bitachon.

4) Nu wordt je bekwaam om negatieve krachten te beteugelen. Je bent in een deel van je ziel gekomen dat krachtig is tegen de jetser hara= de kwade neiging. Die komt nu eenmaal met de zintuiglijke waarneming mee naar binnen in je ziel. Daar sluit het zich aan bij kwade neiging die daar al is van voor je zintuiglijke waarneming die je nu hebt. ( Vanwege genetische vererving, opvoeding, vorige ervaringen enz.).

Deze bekwaamheid heet Netsach= overwinning. Deze overwinning komt mee met het Torah leren, doen en onderwijzen.

5) Daarmee volop bezig, raak je niet meer uit je evenwicht. Sterker je weet nu goed te balanceren, harmonie te brengen in het geheel der omstandigheden en in jezelf. Deze bekwaamheid heet Tiferet= harmonie. Jou ik in zijn reis door de ziel naar HaShem laat zich niet meer leiden door de wisseling der omstandigheden, maar door de aantrekkingskracht die uitgaat van HaShem. Dat is de jetser tov= de goede neiging.

6) Ik raak zo onder de indruk van Zijn kunnen dat Hij mijn held en voorbeeld is. Dit heet Jirah= vrees, diep ontzag. Het begint als vrees voor straf. Je wilt niet meer iets doen wat de Schepper je verboden heeft. Maar ook dat je het contact met Hem niet meer wilt verliezen. Het is een groot alles overheersend ontzag. In alle omstandigheden en in al je gevoelens houd je steeds rekening met Hem. Deze bekwaamheid heet Gevurah = kracht. Morele kracht wel te verstaan. Uitwerking van het naleven van de Torah. Dit geeft zelfbeperking.

7) Maar het geeft ook voldoening dat ik leef naar de wil van de Schepper. Daardoor zet ik mij in voor anderen die bij zijn volk horen of zich door Hem laten leiden. Of voor wie dan ook die zich niet laten leiden door de jetser hara. In mij werkt nu vooral de jetser tov. Mijn innerlijk leeft helemaal met de Torah. Dit heet Chesed- liefde geven.

8) Nu pas komt het begrijpen van Torah. Omdat ik voel wat de Torah met je doet. Het maakt je leven verstandig. Dit is de bekwaamheid van Binah- begrijpen.

9) Er is nu een diepe verbinding met de Wil van HaShem. Dit heet Chochmah= wijsheid. Het lijkt alsof je dat door eigen leren en doen hebt opgebouwd. Het is kennis van zaken. Maar eenmaal op dit punt aangekomen verrijkt die kennis ‘zichzelf’ totdat je het beleeft dat het niet meer van jou activiteiten komt, maar van bovenaf wordt ingegeven in je intellect. Je dacht zelf kennis opgebouwd te hebben. Dat is ook zo. Maar nu word je ineens gewaar dat die kennis al in je was. Bij de een meer, bij de ander minder. In de midrash= joodse bijbeluitleg, wordt geleerd dat een engel in jou de kennis van de torah weg nam bij je geboorte om het leven hier mogelijk te maken. Nu vind je het terug.

10) Negen stappen van bekwaamheid hebben mij verrijkt in mijn tocht door mijn ziel. Nu moet dit ‘bezinken’ in mijn ziel. Je raakt in het diepste van je ziel en dat is haast onbereikbaar voor je besef, dat in binah heel verstandig is geworden. Een goede wandeling langs het strand zal helpen. De wind, de zee en de zonnestralen voelen. De longen vol zeelucht, alle gedachten weggewaaid. Alleen nog het pure zijn gewaar worden*. Dan voelt mijn ziel zich naast de Schepper gaan en ervaart Zijn Nabijheid. Mijn ik is volledig opgegaan in jetser tov= de goede neiging. Dat heet Atsilut. Maar Hij, HaShem, blijft als een raadsel volstrekt verborgen. Niets wijst op Hem. Deze bekwaamheid heet Keter= kroon. Of te wel, voor ons, de pet of hoofddoek. Ook dit is nog een bekwaamheid. Het is totale bescheidenheid en haalt het beste uit jou naar boven!

Dan nu terug:

10) Keter= kroon. Ongekend en verborgen zit Zijn Woord, de Torah, als intellect in mijn hoofd. Zo verborgen dat het door mijn bewustzijn niet wordt herkend. Alleen Moshe Rabbenoe= onze Leraar, kreeg het geopenbaard. Ook latere profeten delen daarvan.

9) Chochmah= wijsheid. Iets ervan wordt mij toch duidelijk. Het is mijn hoogste wijsheid. Als nieuwe ideeën springen ze in mijn bewustzijn op.

8) Binah= mijn begrip, verstand, overweegt opnieuw er elke omstandigheid mee. Wat is zechut= verdienste, naar de Torah, en waar is nog chovah= schuld volgens de Torah?

7) Chesed= liefdadigheid. Dit is het geven om de jetser hara te weren. Door de afdaling merk je de afname van de jetser tov door de opkomst van de jetser hara. De leraar geeft de leerling straf om hem te corrigeren, dat is ook een daad van chesed.

6) Gevurah= kracht. Het toedienen van din= rechtsoordeel, om het goede te beschermen. Omhoog was dit vooral om de jetser hara te beperken. Nu, naar beneden, dient het din om wat nog herstel nodig heeft, te herstellen.

5) Tiferet= harmonie. Juist door alles in evenwicht te houden wordt de jetser hara staande gehouden.

4) Netsach= overwinning. Het enige bestaansrecht voor de jetser hara is om deze materiële wereld te laten bestaan opdat wij HaShemBaruchHu dienen en prijzen. Met Nabijheid hebben we dat bereikt. Nu is de jetser hara gedwongen plaats af te staan aan de jetser hatov.

3) Hod= prijs. Het wordt nu ook duidelijk dat de dienst aan HaShem is: Hem altijd te prijzen. Daar houdt je dat diepe innerlijke gevoel dat Hij nabij is mee vast.

2) Jesod= fundament. Het voorgaande is bereikt met torah leren en doen. Nu zo in ons ingeburgerd dat er een groot nieuw gevaar ontstaat: de vanzelfsprekendheid. De beleving van de Nabijheid aan HaShem zakt weg in ons bewustzijn en is naar de achtergrond geraakt.

1) Malchut= koninkrijk. Nog werkt Zijn Nabijheid en verlicht onze pijn. Maar de invloed van alle doodgewone dingen van alle dag en alle wanorde daarvan, dwingt ons weer op te klimmen met het ik, in het bewustzijn van de ziel. Opnieuw moeten we weer 10 stappen omhoog, te beginnen met het bewustzijn van emunah = geloof, in HaShemBaruchHu= De Naam, gezegend is Hij.

*Dit hoeft uiteraard niet per se het strand te zijn. Een ieder kent zijn eigen vergelijkbare situaties: rivier of bos, of je favoriete stoel. Zelfs je werkplek zou kunnen ( geconcentreerd bezig zijn). Of in je auto op een lange of korte rit. Of in de keuken staan koken. Of zeker: staande voor het Aron haKodesh= de heilige kast voor in shul waarin het sefer Torah= torah rol, of meerdere daarvan, wordt bewaard. Of gewoon op je plaats in shul. Dat is tenslotte de plek om je gebeden te uiten. Gewoon om ze daar zachtjes te zeggen. Overigens zijn ze altijd in je hart. In je ziel ben je er immers steeds mee bezig, zoals bovenstaande aangeeft.